Μικρό χωριό, στα ΝΑ του Ηρακλείου (5 χλμ) -με το οποίο συνδέεται με αστική συγκοινωνία- δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού, με μεγάλη κίνηση όλο το χρόνο. Η Κνωσός ήταν το επίκεντρο του μινωικού πολιτισμού για το διάστημα μεταξύ 2000-1400 π.Χ.
Εδώ βρισκόταν το μεγαλύτερο ανάκτορο της μινωικής Κρήτης, που οικοδομήθηκε πάνω στα ερείπια παλαιότερου και πλέον εκτεταμένου νεολιθικού οικισμού. Το ίδιο το ανάκτορο, που περιστοιχιζόταν από ολόκληρη πόλη (1.125.000 τ.μ., 100.000 κάτοικοι), είχε έκταση 20.000 τ.μ. και ήταν ατείχιστο.
Πολύπλοκο και πολυδαίδαλο στο σχέδιό του, δημιούργησε την εντύπωση στους ερευνητές του, ότι αυτή ήταν η κατοικία του λάβρυ, του διπλού πέλεκυ, του ιερού συμβόλου που βρέθηκε επανειλημμένα χαραγμένο στους τοίχους και τους πεσούς-στύλους του ανακτόρου.
Έτσι δημιουργήθηκε και η ιδιαίτερη έννοια του «λαβύρινθου» που κατάντησε να σημαίνει κτίριο πολύπλοκο και σχεδόν αδύνατο να το διαβεί κανείς χωρίς καθοδήγηση.

Το ανάκτορο της Κνωσού -όπως και τα άλλα μινωικά ανάκτορα γνώρισε δυο αρχιτεκτονικές φάσεις, την περίοδο των Παλαιών Ανακτόρων που καταστράφηκαν γύρω στα 1700 π.Χ., και την περίοδο των Νέων Ανακτόρων, που κι αυτά καταστράφηκαν με τη σειρά τους γύρω στο 1450 π.Χ.
Στην Κνωσό ειδικά -που η καταστροφή ήταν λιγότερο σοβαρή- η ζωή συνεχίστηκε μέχρι το 1400 π.Χ. περίπου, που επήλθε και η τελική καταστροφή του ανακτόρου από φωτιά.
Πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, ότι σώζεται σήμερα ανήκει στη Νεοανακτορική Περίοδο, δηλαδή στο ανάκτορο που χτίστηκε ύστερα από την καταστροφή του 1700 π.Χ.
Ο πρώτος που έκανε συστηματική ανασκαφή στην Κνωσό το 1878 ήταν ο αρχαιόφιλος Μίνως Καλοκαιρινός. Η τύχη επιφύλασσε όμως στον Άγγλο Άρθουρ Έβανς, που ήρθε στην Κρήτη για πρώτη φορά το 1894, την ανακάλυψη του ανακτόρου. Οι εργασίες άρχισαν -αμέσως μετά την αυτονόμηση της Κρήτης- το 1900 και συνεχίστηκαν με ενδιάμεσες διακοπές επί 35 χρόνια από τον ίδιο και τους συνεργάτες του. Συνεχίζονται ακόμη σήμερα από τους αρχαιολόγους.

Η Κνωσός κράτησε και στους Ιστορικούς Χρόνους το προβάδισμα ως μια από τις ισχυρότερες πόλεις-κράτη της δωρικής Κρήτης. Τον 3ο αι. π.Χ. συνήψε συμμαχία με τις περισσότερες κρητικές πόλεις ενάντια στη Λύττο, που παρεμπόδιζε τις επεκτατικές της φιλοδοξίες.
Ήταν από τις κρητικές πόλεις που υπέγραψαν συνθήκη με τον Ευμένη Β’, βασιλιά της Περγάμου. Με τη ρωμαϊκή κατάκτηση η αίγλη της περιορίστηκε σημαντικά, καθώς τα πρωτεία δόθηκαν από τους Ρωμαίους στη Γόρτυνα.
Αξιοσημείωτο είναι ότι τα νομίσματα αυτής της εποχής εξακολουθούν να έχουν ως έμβλημα το Λαβύρινθο. Μολονότι υπήρξε έδρα επισκόπου στα πρώτα Χριστιανικά Χρόνια, έπεσε στη συνέχεια σε αφάνεια, το όνομά της ξεχάστηκε και επί Βενετοκρατίας ο οικισμός ήταν γνωστός ως Μακρυτοίχος, ενδεχομένως από τα ερείπια πάνω στα οποία είχε αναπτυχθεί ο καινούριος οικισμός.

Φωτογραφίες:

	Η αίθουσα του θρόνου
Το μέγαρο της βασίλισσας
	Το ανάκτορο στην Κνωσό
Ο προθάλαμος της αίθουσας του θρόνου
	Το νότιο πρόπυλο του ανακτόρου

ΚΝΩΣΣΟΣ - ΝΗΣΟΣ ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑ - ΦΑΙΣΤΟΣ - ΜΑΤΑΛΑ